Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) “Terörsüz Türkiye” sürecinin yasal zeminini oluşturması amacıyla hazırlanan ve kamuoyunda Çerçeve Yasa olarak anılan düzenleme Genel Kurul’da kabul edilerek yasalaştı. “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olarak Meclis gündemine gelen düzenlemenin Genel Kurul oylamasında 468 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oy kullanıldı. Oylamaya ise 31 milletvekili katılmadı. AK Parti, CHP, MHP, Yeni Parti, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu ile bağımsız milletvekillerinin bulunduğu listede bazı dikkat çeken isimlerin yer alması kamuoyunda “Çerçeve Yasayı kimler imzaladı, kimler imzalamadı?” sorusunu gündeme taşıdı.

Çerçeve Yasa Meclis’ten geçti

“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan oylama sonucunda kabul edildi.

Düzenlemenin yasalaşmasıyla birlikte, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesine ilişkin önemli bir aşama geride bırakılmış oldu. Genel Kurul’daki oylamada:

• 468 milletvekili kabul oyu verdi.
• 87 milletvekili ret oyu kullandı.
• 7 milletvekili çekimser kaldı.
• 31 milletvekili oylamaya katılmadı.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise teklifin hazırlanma aşamasındaki imza süreci ile Genel Kurul’daki oylamanın aynı işlem olmadığıdır.

Çerçeve Yasa oylamasına katılmayan 31 milletvekili kim?

Genel Kurul oylamasında yer almayan 31 milletvekili farklı siyasi parti ve bağımsız isimlerden oluştu.

Partilere göre oylamaya katılmayan milletvekilleri şöyle:

AK Parti

AK Parti’den 9 milletvekili oylamada bulunmadı:

• Tahir Akyürek
• Lütfi Bayraktar
• Sami Çakır
• İsmail Emrah Karayel
• Numan Kurtulmuş
• Bülent Tüfenkci
• Yıldırım Tuğrul Türkeş
• Ahmet Ersagun Yücel
• Kürşad Zorlu

Listede Tahir Akyürek ve Kürşad Zorlu’nun TBMM’deki Terörsüz Türkiye Komisyonu üyeleri arasında bulunması da dikkat çekti.

CHP

CHP, oylamaya katılmayan milletvekili sayısının en yüksek olduğu parti oldu. CHP’den 14 milletvekili Genel Kurul’daki oylamada yer almadı:

• Mustafa Adıgüzel
• Türker Ateş
• İlhami Özcan Aygun
• Aysu Bankoğlu
• Tahsin Becan
• Gülizar Biçer Karaca
• Vecdi Gündoğdu
• Ömer Fethi Gürer
• Mehmet Güzelsmansur
• Selma Aliye Kavaf
• Serkan Sarı
• Ahmet Baran Yazgan
• Nermin Yıldırım Kara
• Nurten Yontar

MHP

MHP'de ise 2 milletvekili oylamaya katılmadı. Bu isimler TBMM Başkanvekili ve İstanbul Milletvekili Celal Adan ile İstanbul Milletvekili İzzet Ulvi Yönter oldu. MHP’nin 44 milletvekili ise kabul oyu kullandı.

Yeni Parti

Yeni Parti’den Ulaş Karasu ve Gamze Taşcıer oylamaya katılmadı.

Partinin oy dağılımında 35 kabul, 54 ret oyu kullanıldı.

DEM Parti

DEM Parti’den Çiçek Otlu oylamada yer almadı. Partinin 55 milletvekili kabul oyu verdi.

Yeni Yol Grubu

Yeni Yol Grubu’nda İdris Şahin oylamaya katılmayan isim oldu. Grupta 16 kabul ve 3 çekimser oy kullanıldı.

Bağımsız milletvekilleri

Bağımsız milletvekilleri arasında ise Adnan Beker ve Ümit Dikbayır oylamaya katılmadı. Diğer bağımsız milletvekillerinden 7'si kabul, 1'i ret oyu verdi.

Çerçeve Yasa oylamasında partilerin oy dağılımı

Genel Kurul’daki sonuçlara bakıldığında partilerin tamamının aynı yönde oy kullanmadığı görüldü. Bazı siyasi partilerde kabul ve ret oylarının birlikte çıkması dikkat çekti.

HÜDA PAR milletvekilleri kabul yönünde oy kullanırken, Yeniden Refah Partisi milletvekilleri çekimser kaldı. Türkiye İşçi Partisi, Demokratik Bölgeler Partisi ve Emek Partisi milletvekillerinin kabul oyu verdiği, Demokrat Parti milletvekili Haydar Altıntaş’ın ise ret oyu kullandığı aktarıldı.

Çerçeve Yasa teklifini kimler imzaladı?

Çerçeve Yasa’nın Meclis’e sunulması aşamasında da farklı siyasi partilerden milletvekillerinin imzası yer aldı. Teklif, AK Parti, MHP, DEM Parti, CHP, HÜDA PAR ve Yeni Yol Grubu’ndan bazı milletvekillerinin imzalarıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu.

Kaynaklarda teklifin yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla Meclis Başkanlığı’na sunulduğu bilgisi yer aldı. AK Parti ve HÜDA PAR milletvekillerinin tamamının imza verdiği, buna karşılık CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu’ndan bazı milletvekillerinin imza sürecine katıldığı bildirildi.

Bu nedenle “Çerçeve Yasayı imzalamayanlar” ile “Genel Kurul oylamasına katılmayanlar” ifadelerinin birbirinden ayrılması gerekiyor. Bir milletvekilinin teklif aşamasında imza vermemesi, Genel Kurul’daki oylamada kullanacağı oyun doğrudan göstergesi olmadığı gibi, oylamaya katılmamak da tek başına “ret oyu” anlamına gelmiyor.

İmza atmayan partiler hangileri?

Teklifin hazırlık ve imza sürecinde bazı siyasi partiler düzenlemeye imza vermedi. Yapılan incelemelere göre İYİ Parti ve Yeni Parti sürece ilişkin eleştiriler nedeniyle teklifin imza aşamasında yer almadı. Ayrıca Yeniden Refah Partisi, TİP, EMEP ve Demokrat Parti’den teklif aşamasında imza veren milletvekili bulunmadığı bildirildi.

Yeni Parti ise teklif metninin hazırlanma yöntemi ve içeriğine ilişkin eleştiriler nedeniyle imza vermediğini açıklarken, daha sonraki Meclis sürecinde farklı bir tutum ortaya koydu. Bu durum, teklifin imza aşaması ile Genel Kurul’daki siyasi tutumun her parti açısından aynı olmadığını gösterdi.

Çerçeve Yasa neden gündemde?

Çerçeve Yasa olarak adlandırılan düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki zemininin oluşturulması açısından siyasi gündemin önemli başlıklarından biri oldu.

Teklifin yasalaşmasıyla birlikte Meclis’teki süreç tamamlanırken, oylama sonuçları siyasi partilerin düzenlemeye yönelik farklı yaklaşımlarını da ortaya koydu. Özellikle bazı partilerde milletvekillerinin farklı yönde oy kullanması ve 31 milletvekilinin oylamaya katılmaması dikkat çekti.

Kamuoyunda tartışılan “kim imzaladı, kim imzalamadı?” sorusunun yanıtı değerlendirilirken teklifin imza süreci, Genel Kurul’daki oy tercihi ve oylamaya katılmama durumlarının ayrı ayrı ele alınması gerekiyor.

Çerçeve Yasa oylamasında dikkat çeken sonuç

Genel Kurul’da 468 kabul oyuyla yasalaşan Çerçeve Yasa, Meclis’te geniş bir destekle kabul edildi. Bununla birlikte 87 ret, 7 çekimser oy ve 31 katılmama kararı da oylamanın dikkat çeken diğer sonuçları arasında yer aldı.

Özellikle CHP’den 14, AK Parti’den 9 milletvekilinin oylamada bulunmaması, parti bazındaki dağılımın en dikkat çekici bölümünü oluşturdu. Öte yandan Yeni Parti’de hem kabul hem ret oylarının bulunması, CHP’de ise kabul ve ret oylarının aynı anda çıkması, Meclis’teki tutumların parti bazında tamamen tek bir çizgide olmadığını ortaya koydu.