Sahte Senet Sahtekarlığına Karşı Yeni Önlem: Senetlere Yeni Kriterler Getiriliyor

İmza taklit edilerek veya çeşitli vaatlerde senet imzalayan vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesi kırtasiyelerde satılan senetlere belli kriterler getiriliyor.

Kırtasiyelerde satılan senetlere belli kriterler getiriliyor. Filigranlı, özel basım, seri numarası olan senetler kullanılacak. Senetle beraber, hukuki sözleşme de imzalanacak. AKP İstanbul Milletvekili ve TBMM Adalet Komisyonu üyesi Abdullah Güler, son zamanlarda sahte senet mağduriyetlerinin arttığına dikkat çekerek; özellikle yaşlı, okuma yazma konusunda sıkıntısı olan vatandaşların çeşitli vaatlerle kandırılarak senet imzaladığını hatırlattı. Senet ve bono gibi ödeme araçlarında, aradaki borç ilişkisini ispat etme mecburiyeti olmadığı için hem alacaklı açısından hem de borçlu açısından mağduriyetlere yol açtığını belirten Güler, her iki tarafın da mağduriyetinin engellenmesi için çalışma yapıldığını bildirdi.

Güler, son zamanlarda artan sahte senet kaynaklı dolandırıcılıkları ve bu konu da yapılan hazırlıkları şöyle anlattı:

DOLANDIRICILIK YAYGINLAŞTI

Geçmişten bu yana sahte senet konusunda mağduriyetler oluyordu. Son dönemde daha yaygın bir hale geldi. Özellikle yaşlı ve gözü az gören ya da okuma yazması olmayan vatandaşlar üzerinden yapıyorlar. Örneğin, 'Bir hediye kazandınız' diyerek, ya da yardım etme vaadi gibi bir havada bunu yapmaya çalışıyorlar. Hem İcra İflas Kanunu hem Ticaret Kanunu kapsamı içinde bu bono ve senetlerin de dijitalleşmesi ile alakalı bir çalışma var. 

Elektronik çek uygulaması, karekodlu çek uygulaması gibi. Özel bir kağıdı olan, taklit edilemeyecek şekilde, filigranlı, daha özellikli olan, yani kırtasiyelerde satılan sıradan senet yerine karekodlu, filigranlı bir kağıda basılı, bonolar artık tedavülde. Karekodlu senetler de var esasında. Kastım, piyasa koşulları içinde adi senetler de var ama imza itirazı olmasın diye, özellikli senetler de var artık.

Yani bazı firmalar o senetlerden kullanıyor. Sıradan bir senet yerine, ileride bir imza itirazına uğramasın diye, ticari ilişkide bir sıkıntı olmasın diye, 'Bu mahiyette basılı, özel filigranlı, özel evraklı senetlerden getirirsen' alırım diyor. Burada iki taraflı düşünmek lazım. Bu şekilde dolandırılan insanlar var ama hem de imza kendine ait olduğu halde özellikle Anadolu'da tarım ve hayvancılıkta sonradan imzanın inkar edilmesi ile suistimal edilen durumlar da var. Yani bizim tek taraflı olaya bakmamamız lazım. Bunu iki taraflı, hem borçlu, hem alacaklı açısından ele almak zorundayız.

ADİ SENETLERE DÜZENLEME

Basit bir evrak gibi satılan adi senetlere karşı bir çalışma yapılıyor. Şu anda aradaki borç ilişkisini ispatlama mecburiyeti yok. Dolayısıyla, bunu da hukuki çerçeve ile güçlendirecek, bu hukuk ilişkisinin biraz daha tarifinin yapıldığı bir adım atılabilir. Bir sözleşme olabilir örneğin. Senet düzenlenirken, borç ilişkisini kanıtlamak için de bir hukuki protokol yapılabilir. Bu hukuk ilişkisini tarif edecek, borç alacak ilişkisini tarif edecek bir hukuki sözleşme yapılması mecburiyeti getirilebilir. Senetle beraber borç-alacak ilişkisini belgeleyecek bir sözleşme olabilir. 

Hem filigranlı, hem özel baskılı senetler giderek artacaktır. Bir yandan da devletin denetiminin kontrolünün artış göstermesi, imza itirazlarına yönelik adımlar atılabilir. Bir defa, bu senet işini o basitlikten çıkarmak lazım. Gidip kırtasiyeden alarak, kolay bir evrak yerine, bazı kurallar getirerek, daha ciddi, kayıtlı, seri numarası olan, filigranlı, daha kuvvetli tanımlı olan bir duruma getirmekte fayda var. Örneğin çekte karekod ve barkodun beraberinde, bankaların da sorumluluğu artırıldığı için, çekte çok sıkıntı çıkmıyor artık. Benzer bir şey senetler için de getirilebilir. Taklitçiliğin ve dolandırıcılığın bu kadar yaygınlaştığı bir ortamda her iki tarafı da mağdur etmeden ve bunun da kullanılabilirliğini de sağlayacak şekilde bir çalışmamız var. İnşallah yılbaşından sonra bakacağız. Yargı paketlerinden birinde olabilir.

TAKLİT İMZAYA TEDBİR GELİYOR

Dijitalleşme arttığı için, belli makineler ile imzaların birebir taklit edilebilir hale geldiğine dikkat çekerek "Evrak üstündeki işaretlemelerle herkesin yazı karakteri, imzası taklit edilebiliyor çok üst düzeyde. Dijital imzanın da artacağından yola çıkarak, bunu biraz daha karma, e-Devlet üzerinden, e-İmza diyebileceğimiz, daha güçlendirecek, teknik bir tarifle yeniden ele almak lazım" dedi.